Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή και η εξοικείωση με τη μορφολογία της αίθουσας παραστατικών τεχνών, καθώς και την ακουστική συμπεριφορά του εσωτερικού κελύφους χωρίς ηλεκτρακουστική ενίσχυση. Μέσα από τη μελέτη ιστορικών παραδειγμάτων αλλά και πρόσφατων προσεγγίσεων, οι φοιτητές καλούνται να κατανοήσουν τις σχέσεις αλληλεπίδρασης ανάμεσα στο τρίπτυχο χωρική οργάνωση - χρήση - ακουστική για μια σύγχρονη αίθουσα παραστάσεων. 

Αντικείμενο του μαθήματος είναι ο καθορισμός της χωρικής σχέσης ανάμεσα στη σκηνή και στην πλατεία, ο σχεδιασμός και η οπτική χάραξη των κερκίδων καθώς και ο σχεδιασμός του εσωτερικού ακουστικού κελύφους μιας μικρής αίθουσας παραστάσεων 250 - 300 ατόμων. Η κύρια ακουστική λειτουργία της αίθουσας είναι ο λόγος. Η αίθουσα θα είναι ικανή να φιλοξενήσει περιορισμένης κλίμακας θεατρικές παραστάσεις, διαλέξεις και με κατάλληλη διαμόρφωση κινηματογραφικές προβολές. Ο αρχιτεκτονικός προγραμματισμός περιλαμβάνει πλατεία με βαθμίδες και κλίμακες σύμφωνα με τους ισχύοντες κανονισμούς, προσκήνιο και σκηνή με παρασκήνια όπως επίσης και  θαλάμους τεχνικής υποστήριξης ήχου, φωτισμού και προβολής. Η βασική κλίμακα σχεδιασμού γενικής κάτοψης και τομής είναι η 1:100 ενώ τα σχέδια συνοδεύονται από πίνακες υπολογισμού του χρόνου αντήχησης και λεπτομέρειες σε χαρακτηριστικά σημεία.

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΜΙΚΡΗΣ ΚΛΙΜΑΚΑΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ (6 ECTS)

Διδάσκων

Χρήστος Τέσσας, Δρ ΑΠΘ, Αρχιτέκτων Μηχανικός ENSA Paris Malaquais

Α. Σκοπός του μαθήματος

Σκοπός του μαθήματος είναι οι φοιτητές και οι φοιτήτριες να κατανοήσουν τη βαρύνουσα σημασία του ελέγχου της μικρής κλίμακας στον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό αλλά και γενικότερα τους τρόπους που αυτή επηρεάζει την ποιότητα της ζωής μας, ώστε να είναι σε θέση να χρησιμοποιήσουν τις γνώσεις αυτές στην αρχιτεκτονική σύνθεση.

Το κάθε μάθημα έχει διάρκεια πέντε (5) ωρών (διάλεξη και εργαστήριο) και γίνεται μια φορά την εβδομάδα με τα σχετικά διαλείμματα που αντιστοιχούν σε αυτή τη χρονική διάρκεια.

Β. Μεθοδολογία

Οι διαλέξεις που προτείνονται δεν βασίζονται σε μια γραμμική χρονολογική ταξινόμηση της «ιστορίας του design», αλλά αντίθετα διακρίνονται για τη θεματική τους ποικιλία. Στόχος είναι να δοθούν πολλά και διαφορετικά εναύσματα στους φοιτητές προκειμένου να τους καταστήσουν ικανούς να διερευνήσουν και μόνοι τους τα ζητήματα που τους ενδιαφέρουν περισσότερο.

Στις διαλέξεις, στις εργασίες ανάλυσης έργων και στις συζητήσεις με τους φοιτητές θα δοθεί ιδιαίτερη σημασία στους τρόπους κατασκευής των χώρων και των αντικειμένων που πρόκειται να αναφερθούν. Επιπρόσθετα, έμφαση θα δοθεί σε τεχνικές γνώσεις και πληροφορίες (υλικά, μέθοδος κατασκευής, ενώσεις, αρθρώσεις, κλπ.). ώστε οι φοιτητές να κατανοήσουν καλύτερα την κατασκευαστική διαδικασία της ‘μικρής κλίμακας.’

Γ. Εξέταση

Η εξέταση επικεντρώνεται στον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό έργου μικρής κλίμακας, των σχετικών του λεπτομερειών και ενός συνοδευτικού κειμένου. Μέσω της εργασίας αυτής επιδιώκεται οι φοιτήτριες και οι φοιτητές να αναπτύξουν περαιτέρω τις σχεδιαστικές τους ικανότητές αλλά παράλληλα τούτο να συνδυαστεί με βιβλιογραφική έρευνα, κατανόηση κατασκευαστικών τεχνικών, σύνταξη κειμένων που αφορούν στο σχεδιασμό και τέλος, μια προφορική παρουσίαση σε σύντομο χρονικό διάστημα. Για όλα τα παραπάνω δίνονται οι σχετικές οδηγίες και συμβουλές.

Βιβλιογραφία

H βιβλιογραφία  είναι αναρτημένη στην παρούσα ιστοσελίδα (βλ. Σύνδεσμοι στο κεντρικό μενού) και έχει συνταχθεί σύμφωνα με τις υπάρχουσες δυνατότητες της βιβλιοθήκης της σχολής. Ωστόσο, έπειτα από αίτημα των φοιτητριών / φοιτητών, δίνεται και πρόσθετη βιβλιογραφία με κείμενα που δεν υπάρχουν στη βιβλιοθήκη. Εκτός από τα παραπάνω, υπάρχουν και τα προτεινόμενα συγγράμματα του μαθήματος, που μπορούν να αποκτηθούν μέσω της πλατφόρμας 'Εύδοξος.'

Επικοινωνία

ctessas@tuc.gr

Ιστότοπος

www.christessas.com

Θεωρητική προσέγγιση των όρων φύση – τόπος - τοπίο και η σύνδεσή τους με τα ζητήματα του αρχιτεκτονικού, του αστικού και του πολεοδομικού σχεδιασμού. 

Σκοπός του μαθήματος είναι η διερεύνηση του όρου τοπίο ως αντικείμενο σχεδιασμού, ως προϊόν διαμόρφωσης υπαιθρίων χώρων, ως μέσο εμπλουτισμού στην Αρχιτεκτονική σύνθεση, ως παράμετρος που συνηγορεί σε θέματα ένταξης και ερμηνείας του τόπου.

Το τοπίο εξετάζεται ως χωρικό σύστημα, ως δομικό εργαλείο συγκρότησης εν δυνάμει χωρικών αστικών μετασχηματισμών, ως φορέας σχέσεων ανάμεσα στις φυσικές διεργασίες και τις συνθετικές φόρμες, ως συντακτικό άρθρωσης του χώρου. Εξετάζονται οι διαδικασίες οργάνωσης του φυσικού τοπίου στον αστικό υπαίθριο χώρο, θίγονται θεωρίες περιβαλλοντικού σχεδιασμού και οικολογικών πρακτικών, με όρους βιωσιμότητας και αειφορίας. Διερευνάται η παράμετρος του χρόνου ως μεταβλητή στον χώρο και τα αντίστοιχα κριτήρια επέμβασης, κάνοντας αναφορά στα χαρακτηριστικά του Μεσογειακού τοπίου. 

H αρχιτεκτονική συγκροτημάτων και χώρων ειδικών σχεδιαστικών απαιτήσεων ως αντικείμενο του μαθήματος θα βοηθήσει στη διεύρυνση των μεθοδολογικών και εκφραστικών αναζητήσεων των φοιτητών σε σχέση με σύγχρονες τάσεις και την κριτική τους προσαρμογή στα ειδικά δεδομένα ενός εξειδικευμένου κτιριολογικού προγράμματος σε έναν τόπο κομβικό της σύχρονησ πόλης.

      Επιλέγεται ως θέμα η οργάνωση και ο σχεδιασμός  κτηριακών εγκαταστάσεων ειδικής χρήσης σε κομβικο χώρο της  συγχρονης πόλης των Χανίων και ζητείται οι ομάδες των φοιτητών να απαντήσουν σε πολλαπλά ζητούμενα, από την επίλυση ενός κτηριολογικού προγράμματος, στην ανταπόκρισή του με τον συγκεκριμένο χώρο, τέλος στην σημασιοδότηση του εγχειρήματος ως προς τις νέες τασεις στην αρχιτεκτονική και μαζί ως προς την συνάφειά του με τα ιστορικά δεδομένα της Κρήτης.

Το μάθημα δεν διαθέτει περιγραφή

Στόχος του μαθήματος η κατανόηση της βιώσιμης – αειφόρου κατασκευής και του ρόλου των υλικών σε αυτή. Ολιστική προσέγγιση με στόχο την δημιουργία βιώσιμου δομημένου περιβάλλοντος, βιώσιμων έργων υποδομής, δικτύων μεταφοράς, πόρων και αγαθών.

Το μάθημα εστιάζει στην ανάγκη αναγνώρισης αλλά και σχεδιασμού και αντίληψης της υπαίθρου ως τοπίο σε όλες τις κλίμακες της ανθρώπινης παρέμβασης : από έναν αρχιτέκτονα που καλείται να κτίσει σε αυτό, μέχρι τις επιτροπές που εισηγούνται τη χάραξη πολιτικών. Επίσης, εστιάζει στην ανάγκη σχεδιασμού της οποιασδήποτε κλίμακας παρεμβάσεων στο τοπίο με τρόπους που να εξασφαλίζουν την αειφόρα διαχείριση και ύπαρξή του.

Πεδίο του μαθήματος αποτελεί η ύπαιθρος ιδωμένη υπό το πρίσμα φυσικών και ανθρωπογενών διεργασιών που τη συν διαμορφώνουν: Υδροβιότοποι, ρέματα παράκτιες ζώνες, αλλά και αγροτικά, προστατευόμενα, αρχαιολογικά, και εν γένει πολιτιστικά τοπία αναλύονται και διερευνώνται συνθετικά. Μέσα από διαλέξεις και παραδείγματα οι φοιτητές μαθαίνουν να αναγνωρίζουν ως αλληλοσυχετιζόμενα συστήματα τα ανθρωπογενή και φυσικά χαρακτηριστικά των τοπίων της υπαίθρου, και να χρησιμοποιούν τις αναλυτικές προσεγγίσεις αυτές με συνθετικό τρόπο.

Το μάθημα περιλαμβάνει θεωρητικές διαλέξεις πάνω στα ζητήματα της οικολογικής – αειφόρας διαχείρισης, αποκατάστασης και σχεδιασμού του τοπίου, καθώς και σχεδιαστική άσκηση στην ύπαιθρο. Μέσα από διαλέξεις, ασκήσεις, και κριτικές, οι φοιτητές θα αναπτύξουν τις δεξιότητες που χρειάζονται για να σχεδιάζουν λειτουργικούς, αισθητικά ευχάριστους, και βιώσιμους εξωτερικούς χώρους.

Το εργαστήριο   περιλαμβάνει εφαρμογή των θεωρητικών γνώσεων και δεξιοτήτων σε μια υπαίθρια τοποθεσία εντός του Ν. Χανίων. Η σχεδίαση της πρότασης θα γίνει με τα λογισμικά της Autodesk (AutoCad & Revit).

Το μάθημα αποτελεί ουσιαστικά την πρώτη επαφή των φοιτητών με τη φυσική δόμηση. Έχει στόχο την εξοικείωση των φοιτητών με τη φυσική δόμηση και τις δυνατότητες που μπορεί αυτή να παρέχει στη σύγχρονη κατασκευή. Στόχος είναι το πέρασμα από τη θεωρητική γνώση στην πρακτική εφαρμογή. Οι φοιτητές ερευνούν υπάρχοντες τρόπους δόμησης με βασικό υλικό το χώμα και τις μορφολογικές και αρχιτεκτονικές εκφάνσεις του κάθε συστήματος σε διαφορετικά γεωγραφικά και πολιτιστικά τοπία. Καθορίζονται οι βασικές παράμετροι σχεδιασμού και εφαρμογής διαφορετικών συστημάτων δόμησης από ωμή γη. Η θεωρητική έρευνα έχει στόχο την δημιουργία κατασκευών σε κλίμακα ένα προς ένα έτσι ώστε οι φοιτητές να έρθουν σε επαφή με την κατασκευή και να αποκτήσουν μια διαισθητική σχέση με το χώμα, στοιχείο απαραίτητο για την κατανόηση της δόμησης με πηλό.

Σκοπός του μαθήματος είναι να αναδείξει την επίδραση της Γεωμετρίας στην Αρχιτεκτονική και την Τέχνη από παρελθούσες εποχές μέχρι σήμερα και να  εξηγήσει πως η Γεωμετρία οδήγησε στο σχεδιασμό και την δημιουργία σύνθετων κατασκευών με ιδιαίτερες μορφές.
Στο μάθημα καλύπτονται τα αντικείμενα: Η χρυσή τομή. Το τρίγωνο στην τέχνη και στην αρχιτεκτονική. Το τετράγωνο, η χρήση του στην ζωγραφική και στις αρχιτεκτονικές κατασκευές. Τα πολύγωνα και οι χρήσεις τους. Πλακοστρώσεις. Ο κύκλος στην τέχνη και την αρχιτεκτονική. Κυκλικές κατασκευές, αψίδες και θόλοι. Η έλλειψη, το σχήμα οβάλ, η σπείρα και οι εφαρμογές τους. Τα πολύεδρα και οι εφαρμογές τους. Τα Πλατωνικά και τα Αρχιμήδεια στερεά.

*2025-26 ενημέρωση: Τα ζητούμενα και οι τρόποι αξιολόγησης του μαθήματος έχουν αλλάξει. Παρακαλούνται οι φοιτήτριες/ές να ενημερωθούν από τις Μεθόδους Διδασκαλίας και την Αξιολόγηση που αναφέρονται στο Περίγραμμα παρακάτω.

Το μάθημα εστιάζει σε ανθρωπογεωγραφικές προσεγγίσεις για τον χώρο με έμφαση σε ζητήματα φύλου και έμφυλης διαχείρισης του χώρου, αντλώντας και από τα συγγενή πεδία της κοινωνιολογίας του χώρου, των αστικών σπουδών και της μελέτης της πόλης (urban studies). Αναλύονται οι τρόποι με τους οποίους ο χώρος εμπλέκεται στην κατασκευή και τη διαμόρφωση έμφυλων και άλλων κοινωνικών ταυτοτήτων, οι μορφές χωρικής οικειοποίησης από διαφορετικές κοινωνικές ομάδες καθώς και η χωρική κατανομή των κυρίαρχων και μειονοτικών ομάδων. Στο μάθημα θα εξεταστεί μια ποικιλία θεωρητικών προσεγγίσεων και ένα ευρύ φάσμα επίκαιρων θεμάτων που αναδύονται στον χώρο.
Το μάθημα θα οργανωθεί σε δύο ενότητες. Η πρώτη ενότητα «Ανθρωπογεωγραφία και φύλο: Θεωρητικές προσεγγίσεις» καταπιάνεται με τις βασικές έννοιες, προσεγγίσεις και θεωρίες της ανθρωπογεωγραφίας, δίνοντας έμφαση στις αλληλοτομίες του χώρου με το φύλο και την κοινωνία. Η δεύτερη ενότητα «Μεθοδολογίες μελέτης και παραγωγής γνώσης για τον χώρο και το φύλο» εστιάζει σε ζητήματα μεθοδολογίας που αφορούν την έρευνα, την παραγωγή γνώσης και το σχεδιασμό του χώρου από μια έμφυλη οπτική και περιλαμβάνει μεθοδολογικά εργαστήρια με σκοπό την εξοικείωση των φοιτητριών/τών με μεθόδους κοινωνικής έρευνας στην ανθρωπογεωγραφία.

*2025-26 ενημέρωση: Τα ζητούμενα και οι τρόποι αξιολόγησης του μαθήματος έχουν αλλάξει. Παρακαλούνται οι φοιτήτριες/ές να ενημερωθούν από τις Μεθόδους Διδασκαλίας και την Αξιολόγηση που αναφέρονται στο Περίγραμμα παρακάτω.

Σκοπός του μαθήματος είναι η προσέγγιση, η κατανόηση και η κριτική ερμηνεία μιας ποικιλίας κοινωνικών και πολιτισμικών θεωρήσεων του χώρου, όπως αυτές έχουν αναπτυχθεί και συζητηθεί στα πεδία της ανθρωπογεωγραφίας, της κοινωνιολογίας του χώρου, των αστικών σπουδών και της μελέτης της πόλης (urban studies). Στο μάθημα θα αναλυθεί ο χώρος και η πόλη μέσα από τις αμοιβαίες σχέσεις τους και τις διαντιδράσεις τους με την κοινωνία, με έμφαση σε ποικίλες και συχνά αλληλοτεμνόμενες κοινωνικές, οικονομικές, πολιτικές και πολιτισμικές διαστάσεις. Πιο συγκεκριμένα, στο μάθημα θα συζητηθούν θέματα χωροκοινωνικού διαχωρισμού στον αστικό χώρο, ζητήματα ένταξης στην πόλη και οικειοποίησης του χώρου σε συνθήκες μετανάστευσης και της πιο σύγχρονης προσφυγικής εγκατάστασης ειδικά από το 2015 έως σήμερα, προβληματισμοί για το χωρικό ανήκειν ευρύτερα σε συνθήκες κινητικότητας, θέματα συνύπαρξης και συνάντησης με την ετερότητα και τη διαφορά, ζητήματα χωροκοινωνικών ανισοτήτων, προβληματισμοί γύρω από τα σύνορα και τα όρια στην πόλη και την καθημερινότητα, χωρικές διαδικασίες κατασκευής των «ξένων» στην πόλη, θέματα κατοικίας και στέγασης, ερωτήματα εξευγενισμού, τουριστικοποίησης και νέων προτύπων παραγωγής χώρου, ζητήματα αποκλεισμού των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων, και τέλος, ευρύτερα ζητήματα για το δικαίωμα στην πόλη και τον αστικό χώρο.

Το μάθημα εξετάζει την εξέλιξη της νεοελληνικής αρχιτεκτονικής και τη διαμόρφωση του αστικού χώρου από τη συγκρότηση του ελληνικού κράτους έως σήμερα, προσεγγίζοντας την αρχιτεκτονική και την πόλη ως ιστορικά και πολιτισμικά φαινόμενα. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη σχέση τους με τις κοινωνικές, πολιτικές, οικονομικές και ιδεολογικές συνθήκες κάθε περιόδου, αναδεικνύοντας τον τρόπο με τον οποίο οι ιστορικές μεταβολές και οι θεσμικές επιλογές επηρεάζουν τον σχεδιασμό και την οργάνωση του δομημένου χώρου. 

Η ανάλυση βασίζεται στη μελέτη αντιπροσωπευτικών κτιρίων, πολεοδομικών σχεδίων, αστικών τοπίων και θεωρητικών κειμένων, με εστίαση σε κομβικές φάσεις της ελληνικής αρχιτεκτονικής ιστορίας, όπως ο νεοκλασικισμός, ο εκσυγχρονισμός των αρχών του 20ού αιώνα, η μεταπολεμική ανοικοδόμηση και οι σύγχρονες αναζητήσεις γύρω από την ταυτότητα, τη βιωσιμότητα και τη μνήμη. 

Κεντρικός στόχος του μαθήματος είναι η κατανόηση της πολυπλοκότητας του αρχιτεκτονικού και αστικού φαινομένου στην Ελλάδα, ως πεδίου διαρκούς διαπραγμάτευσης μεταξύ ιδεολογικών προταγμάτων, κοινωνικών αναγκών, τεχνολογικών και υλικών περιορισμών και πολιτισμικών φαντασιακών, καθώς και η ανάπτυξη κριτικού προβληματισμού γύρω από τη σύγχρονη ελληνική αστική πραγματικότητα και τις μελλοντικές κατευθύνσεις της πόλης και της αρχιτεκτονικής.

Το μάθημα περιλαμβάνει διαλέξεις από έδρας, εργασία και εκπαιδευτική επίσκεψη στην Αθήνα και στα Χανιά, σε επιλεγμένα κτίρια του 19ου και του 20ού αιώνα. 

Το μάθημα είναι συνθετικό και οργανώνεται στη βάση της ανάδειξης του χώρου ως -ενεργό- πολιτιστικό προϊόν. Μέσα από την αποτίμηση της αρχιτεκτονικής και εικαστικής δραστηριότητας στον χώρο, βασισμένης στην μεταβλητότητα, την ετερογένεια, και την πολυπλοκότητα, επιχειρείται ο προσδιορισμός στο σχεδιασμένο περιβάλλον, υποστάσεων πέρα από την εκπλήρωση προσδοκιών ικανοποίησης λειτουργικών και αισθητικών απαιτήσεων. Η ενεργοποίηση των δυνατοτήτων του χώρου ως μέσου - φορέα μηνυμάτων και τελικά η τοποθέτησή του στην πλευρά του υποκειμένου, αντιμετωπίζει την αρχιτεκτονική ως πολιτισμική εκδήλωση, ως φορέα νοήματος, με όρους ενός διευρυμένου πλαισίου τεχνών.

ΑΣΚΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2025-26: ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΣΚΙΑΣΤΡΩΝ ΑΠΟ 4D ΕΚΤΥΠΩΜΕΝΑ ΥΦΑΣΜΑΤΑ. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΕ ΚΤΙΡΙΟ ΤΟΥ Π.Κ.

Η ενεργειακή απόδοση των κτιρίων αποτελεί κύρια παράμετρο του αειφόρου σχεδιασμού. Τα σκίαστρα (εσωτερικά και εξωτερικά) των ανοιγμάτων έχουν μεγάλη συμβολή στον τομέα της ενεργειακής απόδοσης: Υπερβολική σκίαση των χώρων οδηγεί σε κατάλωση ενέργειας για τεχνητό φωτισμό τη στιγμή που στον εξωτερικό χώρο υπάρχει άπλετο φως. Μπορούμε να σχεδιάσουμε κατασκευές σκίασης που να παρέχουν την απαραίτητη σκιά στο επιθυμητό ωράριο και ταυτόχρονα να "στέλνουν" ανακλώμενο  φως στο εσωτερικό των χώρων;  Μπορούν αυτές οι συσκευές να επιτρέπουν και τη θέαση από μέσα προς τα έξω;    Το υλικό και η τεχνική που θα χρησιμοποιήσουμε φέτος είναι η τρισδιάστατη εκτύπωση πάνω σε ύφασμα. Πρόκειται για μια τεχνική που προσδίδει στο ύφασμα τρισδιάστατη γεωμετρία και η οποία επιτρέπει με κατάλληλο σχεδιασμό τη σύνδεση τεμαχίων υφάσματος μεταξύ τους. 

Οι ασκήσεις  σχεδιάζονται ώστε να είναι υλοποιήσιμες στο εργαστήριο ψηφιακών κατασκευών. Δουλεύουμε σε φυσικά μοντέλα και παραμετρικό λογισμικό και στόχος είναι να κατασκευασουμε ένα λειτουργικό πρωτότυπο σε κλίμακα 1:1.  

ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΙΙ - 8o εξάμηνο

Διδάσκουσα: Γεροπάντα Β., Αναπληρώτρια Καθηγήτρια 

Πολεοδομικού Σχεδιασμού και Νέων Τεχνολογιών

Αστικές Μεταβάσεις – ΑΠ2 Ελληνικού

Το μάθημα «Αστικές Μεταβάσεις – ΑΠ2 Ελληνικού» εστιάζει στον πολεοδομικό σχεδιασμό μιας περιοχής οργανωμένης δόμησης που λειτουργεί ως ζώνη μετάβασης ανάμεσα στο Μητροπολιτικό Πάρκο Ελληνικού, τη μαρίνα Αγίου Κοσμά και τον ήδη κατοικημένο αστικό ιστό της Γλυφάδας. Η Περιοχή Ανάπτυξης ΑΠ2 αντιμετωπίζεται ως πεδίο συνάντησης διαφορετικών χωρικών λογικών, ρυθμών και χρήσεων.

Οι φοιτητές καλούνται να αναπτύξουν πρόταση πολεοδόμησης σε κλίμακα γειτονιάς, εστιάζοντας στη δομή του δημόσιου χώρου, στις χωρικές σχέσεις των οικοδομικών ενοτήτων και στις καθημερινές αστικές διαδρομές που συνδέουν νέο και υφιστάμενο περιβάλλον. Ο σχεδιασμός πραγματοποιείται εντός δεδομένου θεσμικού πλαισίου και οι αστικές χρήσεις δεν προδιαγράφονται εκ των προτέρων, αλλά προκύπτουν ως αποτέλεσμα της χωρικής στρατηγικής και της λειτουργίας της περιοχής ως ζωντανής αστικής γειτονιάς.

______________________

H ΠΕΡΙΟΧΗ ΜΕΛΕΤΗΣ

Η περιοχή του Ελληνικού αποτελεί μία από τις σημαντικότερες ενιαίες εκτάσεις αστικού μετασχηματισμού στην Ευρώπη. Το πρώην Διεθνές Αεροδρόμιο Αθηνών λειτούργησε από το 1938 έως το 2001 ως κύρια πύλη της πόλης, δημιουργώντας ένα εκτεταμένο, κλειστό και θεσμικά εξαιρεμένο τμήμα του αστικού ιστού της Αθήνας.

Μετά τη μεταφορά του αεροδρομίου στα Σπάτα, η έκταση παρέμεινε για μεγάλο χρονικό διάστημα σε καθεστώς αβεβαιότητας, με αποσπασματικές χρήσεις, προσωρινές εγκαταστάσεις και έντονες δημόσιες συζητήσεις γύρω από τον ρόλο της. Στο επίκεντρο αυτών των συζητήσεων βρέθηκε η ιδέα ενός μεγάλου μητροπολιτικού πάρκου, ικανού να λειτουργήσει ως οικολογικός και κοινωνικός αντισταθμιστής για το Λεκανοπέδιο.

Η τελική θεσμική λύση αποτυπώθηκε μέσα από το Ειδικό Σχέδιο Χωρικής Ανάπτυξης Δημοσίου Ακινήτου (ΕΣΧΑΔΑ) και τις σχετικές Κοινές Υπουργικές Αποφάσεις (ΚΥΑ), οι οποίες ορίζουν ένα σύνθετο πολεοδομικό πλαίσιο συνύπαρξης μητροπολιτικού πάρκου, οργανωμένης δόμησης, υπερτοπικών λειτουργιών και νέων γειτονιών.

Το Μητροπολιτικό Πάρκο Ελληνικού δεν αντιμετωπίζεται ως μεμονωμένος ελεύθερος χώρος, αλλά ως κεντρικός οργανωτικός μηχανισμός γύρω από τον οποίο αναπτύσσονται επιμέρους Περιοχές Ανάπτυξης Πάρκου (ΑΠ). Η Περιοχή Ανάπτυξης Πάρκου 2 (ΑΠ2) αποτελεί μία από τις κρίσιμες ενότητες μετάβασης μεταξύ του πάρκου, των νέων αστικών χρήσεων και του υφιστάμενου πολεοδομικού ιστού.

Η ΑΠ2 συγκεντρώνει τα βασικά χαρακτηριστικά της σύγχρονης οργανωμένης δόμησης: θεσμικά προκαθορισμένη ρυμοτομία, σαφή όρια, μικτές αστικές λειτουργίες και έντονη εξάρτηση από τον σχεδιασμό του δημόσιου χώρου. Παρά τον υψηλό βαθμό ρύθμισης, η ποιότητα της καθημερινής ζωής και η λειτουργία της ως γειτονιά παραμένουν ανοιχτά ζητήματα πολεοδομικού σχεδιασμού.

Αυτό το πεδίο αβεβαιότητας αποτελεί το αντικείμενο του μαθήματος.

Περιγραφή Μαθήματος

Το μάθημα εστιάζει στον πολεοδομικό σχεδιασμό της γειτονιάς οργανωμένης δόμησης εντός δεδομένου θεσμικού και ρυμοτομικού πλαισίου. Η Περιοχή Ανάπτυξης Πάρκου 2 (ΑΠ2) του Ελληνικού χρησιμοποιείται ως πραγματικό πεδίο εφαρμογής, στο οποίο οι βασικές παράμετροι ανάπτυξης είναι προκαθορισμένες μέσω του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου.

Οι φοιτητές καλούνται να αναπτύξουν πρόταση πολεοδόμησης που εστιάζει στη λειτουργία της ΑΠ2 ως αστικής γειτονιάς: στη δομή του δημόσιου χώρου, στη χωρική οργάνωση των οικοδομικών τετραγώνων, στις μεταβάσεις μεταξύ πάρκου και δομημένου χώρου και στη σταδιακή ένταξη της περιοχής στον ευρύτερο αστικό ιστό. Η κατανομή των αστικών χρήσεων προκύπτει ως αποτέλεσμα της χωρικής στρατηγικής, .

Δομή Μαθήματος & Παραδοτέα (Συνοπτικά)

• Ανάλυση θεσμικού και χωρικού πλαισίου
• Πρόταση πολεοδομικής οργάνωσης της ΑΠ2
• Σχεδιασμός τυπικών πολεοδομικών ενοτήτων
• Σύστημα δημόσιων χώρων
• Κατανομή και τεκμηρίωση αστικών χρήσεων

Θεωρητικές Διαλέξεις 

1. Το Ελληνικό ως πεδίο σύγχρονου πολεοδομικού σχεδιασμού
2. Οργανωμένη δόμηση και πολεοδόμηση γειτονιάς
3. Δημόσιος χώρος και πολεοδομική δομή
4. Από τη χωρική στρατηγική στις αστικές χρήσεις
5. Γειτονιά, καθημερινότητα και αστική εμπειρία

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ και ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ – ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ
ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ Πρόσωπο με πρόσωπο
Στη Διδασκαλία - Διαλέξεις – Βιβλιογραφική Ανασκόπηση
Στην Επικοινωνία με τους φοιτητές - Βιβλιογραφική Ανασκόπηση ΧΡΗΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ
ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ
Δραστηριότητα
Διαλέξεις 39
Εκπόνηση Ατομικής Εργασίας 21
Αυτοτελής μελέτη 30
Μελέτη και ανάλυση Βιβλιογραφίας 10
100
Διδακτέα Ύλη ανά Εβδομάδα (13 εβδομάδες):
1 Οικονομική και πολιτική ελευθερία
2 Ο ρόλος της κυβέρνησης σε μια κοινωνία
3 Διαχείριση και ό έλεγχος του χρήματος
4 Διεθνής χρηματοοικονομική πολιτική και εμπορικό ισοζύγιο
5 Δημοσιονομική πολιτική
6 Κράτος και εκπαίδευση
7 Καπιταλισμός
8 Μονοπώλιο και η κοινωνική ευθύνη των επιχειρήσεων
9 Οικονομικά της εργασίας
10 Εισοδηματική πολιτική
11 Κοινωνική πρόνοια
12 Ανακούφιση της φτώχειας
13 Σύνθεση

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

Γραπτή Τελική Εξέταση: 70%
- Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής / Αντιστοίχηση
Ατομική Εργασία: 30%
- Δημόσια Παρουσίαση
- Προφορική Εξέταση
Δύναται οι Φοιτητές να αξιολογηθούν σε ενδιάμεσες προόδους.

(5) Προτεινόμενη Βιβλιογραφία / Συναφή επιστημονικά περιοδικά
-Menz Georg, Αναστάσιος Χάρδας (Επιστ. επιμέλεια) (2021). Συγκριτική Πολιτική Οικονομία, Κωδικός Βιβλίου στον
Εύδοξο: 94692378, ISBN: 978-960-418-846-8, ΕΚΔΟΣΕΙΣ Α. ΤΖΙΟΛΑ & ΥΙΟΙ Α.Ε.
-Friedman, Milton (2012) Μεταφραστής Καράμπελας, Γιώργος Θ. Καπιταλισμός και Ελευθερία, ISBN 9789604843817,
Eκδότης Παπαδόπουλος
-Bowles, S.-Edwards, R.-Roosevelt, F. (2014). Κατανοώντας τον καπιταλισμό, Αθήνα: Εκδόσεις Gutenberg.
-Gouverneur, J. (2001). Ανακαλύπτοντας την Οικονομία. Αθήνα: Εκδόσεις Τυπωθύτω.
-Γεωργακόπουλου, Θ. Λιανού, Θ. Μπένου, Θ. Τσεκούρα, Γ. Χατζηπροκοπίου, Μ. & Χρήστου, Γ. (2002). Εισαγωγή στην
Πολιτική Οικονομία, 6η έκδοση, Αθήνα: Εκδόσεις Ευγ. Μπένου.
-Χατζηκωνσταντίνου, Γ. (2009). Το Οικονομικό Σύστημα και η Εξέλιξή του: Από τον Adam Smith στην Εποχή της
Νεοφιλελεύθερης Παγκοσμιοποίησης. Αθήνα: Εκδόσεις Κριτική

Αντικείμενο του μαθήματος είναι οι σχεδιαστικές και τεχνολογικές προκλήσεις που προκύπτουν από το σχεδιασμό ξενοδοχείων. Το μάθημα αποτελείται από ένα θεωρητικό σκέλος διαλέξεων, ένα σκέλος ασκήσεων, μια ατομική εργασία εξαμήνου και επίσκεψη σε ξενοδοχειακή μονάδα (εφόσον είναι εφικτό).
Το θεωρητικό σκέλος των διαλέξεων διαπραγματεύεται τις σύγχρονες τάσεις σχεδιασμού ξενοδοχείων, την ανάλυση και σύνταξη κτηριολογικού προγράμματος για ξενοδοχεία όλων των μεγεθών και κατηγοριών, στη μεθοδολογική προσέγγιση του σχεδιασμού, στον τρόπο οργάνωσης της μελέτης και στην κατανόηση του ρόλου του αρχιτέκτονα σε αυτήν.
Το πρακτικό σκέλος του μαθήματος αντιμετωπίζει σχεδιαστικά από μεμονωμένα τμήματα μέχρι μεγαλύτερα τμήματα της δομής ενός ξενοδοχείου, με έμφαση στη λειτουργία, στο περιβάλλον, στην τυποποίηση και στην οικονομική βιωσιμότητα μιας ξενοδοχειακής μονάδας. Στην ίδια λογική είναι και η ατομική άσκηση εξαμήνου.

Η έννοια του "τοπίου" αγγίζει καίρια τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό, προσφέροντας ένα πλούσιο πλαίσιο ερμηνείας και διαμόρφωσης του υπαίθριου χώρου. Το μάθημα εστιάζει στην πολυεπίπεδη κατανόηση του τοπίου, αναλύοντας τις αλληλεπιδράσεις του με την αρχιτεκτονική σύνθεση. Στόχος του μαθήματος είναι η εξοικείωση των φοιτητών με τις βασικές παραμέτρους σχεδιασμού του δημόσιου αστικού και υπαίθριου χώρου, λαμβάνοντας υπόψη τόσο τον αστικό σχεδιασμό όσο και την αρχιτεκτονική τοπίου. Στόχος είναι επίσης η κατανόηση της αλληλεπίδρασης και της αλληλεξάρτησης των δύο αυτών πεδίων. Μέσω του μαθήματος θα γίνει εμβάθυνση στον ορισμό του "τοπίου" και στις πολλαπλές ερμηνείες του, ανάλυση του τοπίου ως χωρικό σύστημα, δομικό εργαλείο αστικών μετασχηματισμών, φορέα σχέσεων φυσικών διεργασιών και συνθετικών μορφών,συντακτικό άρθρωσης του χώρου και στοιχείο μεταβολής του εκάστοτε μικροκλίματος.  Στο εργαστηριακό τμήμα του μαθήματος θα περιλαμβάνει εμβάθυνση σε θέματα σχεδιασμού και τοπιακής σύνθεσης, εξοικείωση με τα τοπιακά εργαλεία παραγωγής του χώρου και τους σύγχρονους τρόπους αναπαράστασης. Το εργαστήριο θα περιλαμβάνει εξοικείωση με τις γραφιστικές τεχνικές απεικόνισης τοπίου σε δισδιάστατο και τρισδιάστατο χώρο. 

Περιγραφή / Περιεχόμενο μαθήματος 

Το αντικείμενο του μαθήματος στο τέταρτο εξάμηνο είναι η τέχνη του χρώματος, το χρώμα και οι βασικοί κανόνες που διέπουν την λειτουργία της όρασης, όσο αφορά την εντύπωση που προκαλούν τα χρώματα και οι αποχρώσεις τους όταν ζωγραφίζομε και αποτελεί συνέχεια και ολοκλήρωση της διδασκαλίας του τρίτου εξαμήνου.

Στην διδασκαλία του εξαμήνου συμπεριλαμβάνετε σειρά διαλέξεων με έργα που ξεκινούν από την εποχή που ο άνθρωπος σχεδίαζε στον τοίχο της σπηλιάς του ως τις μέρες μας, δίνεται η δυνατότητα να παρουσιαστούν οι δημιουργοί και τα έργα τους, έτσι ώστε o μαθητής να μάθει να διακρίνει τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά  των έργων κάθε εποχής, το είδος της αρμονίας που προσπάθησε να πετύχει κάθε γενιά καλλιτεχνών, το πως ερμήνευσε το χώρο, πως έπλασε τη φόρμα πως χειρίστηκε το φως, πως απέδωσε τους τόνους, πως οργάνωσε την σύνθεση κ.τ.λ.

Το μάθημα έχει εργαστηριακό χαρακτήρα και η παρουσία και συμμετοχή τον μαθητών είναι υποχρεωτική.

Η αξιολόγηση γίνεται στο τέλος κάθε εξαμήνου από την παρουσίαση του συνόλου των ασκήσεων που πραγματοποίησε ο κάθε φοιτητής.

Στόχος του μαθήματος είναι, μέσα από την ζωγραφική πράξη οι φοιτητές να αντιληφθούν ότι όταν ζωγραφίζουν αποφασιστική είναι η εντύπωση και όχι η πραγματικότητα των χρωμάτων.

• Να γνωρίσουν οι φοιτητές τα δομικά υλικά που απαντώνται σε αρχαιολογικούς χώρους, τις ιδιότητες και την ανθεκτικότητά τους στον χρόνο
• Να είναι σε θέση να αναγνωρίσουν την φθορά των υλικών και τα αίτια
• Με βάση τον συνδυασμό των δύο παραπάνω ενοτήτων να μπορούν να προτείνουν μεθοδολογία και τρόπους συντήρησης
• Οι φοιτητές ως άμεσα μελλοντικοί επαγγελματίες αρχιτέκτονες να δύνανται να οργανώσουν και συντονίσουν τις απαραίτητες ειδικότητες που θα αναλάβουν το έργο συντήρησης, προστασίας και ανάδειξης αρχαιολογικών χώρων

Το μάθημα διερευνά τη συμβολή των ψηφιακών διαδραστικών τεχνολογιών στον Αρχιτεκτονικό Σχεδιασμό, με όχημα τη μελέτη και ανάλυση εννοιών από τον τομέα της νευροεπιστήμης και της γνωστικής ψυχολογίας. Μορφή, δομή, σύστημα, κλίμακα, κλίμακα, περιβάλλον: είναι εφικτή η συσχέτιση του αρχιτεκτονικού λεξιλογίου με την ανθρώπινη συμπεριφορά; Και πώς θα μπορούσε να δημιουργήσει τη δυνατότητα πιο ευέλικτων, έξυπνων και προσαρμοστικών κτιρίων;

Μέσα από την ανάλυση αισθητηριακών εμπειριών, την παρατήρηση της ανθρώπινης συμπεριφοράς στο δομημένο περιβάλλον και τον πειραματισμό με νέα τεχνολογικά μέσα, θα επιχειρηθεί η εφαρμογή εργαλείων σχεδιασμού που βασίζονται στην αντίληψη, τη συμπεριφορά και τη διάθεσή μας στον χώρο.

The course explores the contribution of digital interactive technologies to Architectural Design, using concepts from the fields of neuroscience and cognitive psychology as a vehicle for the study and analysis. Form, structure, system, scale, environment: is it possible to relate architectural vocabulary to human behaviour? And how could it create the possibility of more flexible, intelligent and adaptive buildings?

Through the analysis of sensory experiences, the observation of human behaviour in the built environment and experimentation with new technological tools, we will attempt to apply design tools based on our perception, behaviour and mood in space.